ÜRÜNLER

Hidrolik Sistemlerde Köpürme: Nedenleri ve Kontrol Noktaları

 

Hidrolik yağda köpürme, yağın içinde hava kabarcıklarının birikmesi ve yüzeyde sönümlenmeyen bir tabaka oluşturmasıdır. Bu durum "kavitasyon" dediğimiz, metal yüzeylerde aşınmaya neden olan mikro patlamalara yol açar.

 

 

1. Hidrolik Yağda Köpürme Neden Olur?

 

 

Köpürmenin arkasında genellikle üç temel faktör yatar:

 

 

•Hava Girişi (Air Entrainment): Sistemin bir noktasından yağ devresine hava sızması en yaygın nedendir.

 

 

•Kirlilik: Yağa karışan su, gres, toz veya farklı tipte bir yağın eklenmesi (karışma), yağın yüzey gerilimini bozarak köpüğün kalıcı olmasına neden olur.

 

 

•Katık Bozulması: Yağın içinde bulunan köpük önleyici (anti-foam) katıkların zamanla tükenmesi veya filtreleme sistemlerinde tutulması.

 

 

________________________________________

 

 

2. Köpürme Durumunda Kontrol Edilmesi Gereken Bileşenler

 

 

Sistemde köpük fark edildiğinde, sorunun kaynağını bulmak için aşağıdaki bileşenler sırasıyla kontrol edilmelidir:

 

 

A. Pompa Emiş Hattı ve Bağlantı Noktaları

Hava sızıntılarının %80'i emiş hattında gerçekleşir. Pompa yağı çekerken oluşan vakum, gevşek bir rekor veya çatlak bir hortumdan içeri hava girmesine neden olur.

 

 

•Kontrol: Bağlantı rekorlarını sıkın ve sızdırmazlık elemanlarını (O-ring) yenileyin.

 

 

B. Mil Keçeleri (Shaft Seals)

 

 

Pompa milindeki aşınmış bir keçe, dışarıya yağ sızdırmasa bile içeriye hava emebilir.

 

 

•Kontrol: Mil çevresinde yağ izi veya aşırı ısınma olup olmadığını inceleyin.

 

 

C. Rezervuar (Yağ Tankı) Tasarımı ve Yağ Seviyesi

 

 

Yağ seviyesi çok düşükse, dönüş hattından gelen yağ yüzeye çarparak türbülans oluşturur. Ayrıca emiş borusu yağın içine yeterince batmıyorsa bir "girdap" (vortex) oluşturarak havayı doğrudan pompaya gönderir.

 

 

•Kontrol: Yağ seviyesini kontrol edin; dönüş borusunun ve emiş borusunun yağ seviyesinin altında olduğundan emin olun.

 

 

D. Dönüş Hattı (Return Line)

 

 

Eğer dönüş hattı yağ seviyesinin üzerinden tanka dökülüyorsa, bu durum "şelale etkisi" yaratarak yağın hava ile karışmasına neden olur.

 

 

•Kontrol: Dönüş borusunun yağ seviyesinin derinliklerine kadar uzandığını teyit ediniz.

 

 

3. Köpürmenin Sisteme Zararları

 

 

Eğer önlem alınmazsa, köpürme şu sorunları doğurur:

 

 

1.Aşırı Isınma: Hava, yağ gibi ısıyı iletemez; bu da yağın hızla okside olmasına neden olur.

 

 

2.Yavaş Tepki: Hidrolik yağlar sıkıştırılamazken hava sıkıştırılabilir. Bu da sistemin "süngerimsi" hareket etmesine ve hassasiyet kaybına yol açar.

 

 

3.Gürültü: Pompadan gelen yüksek frekanslı "çatırtı" sesleri kavitasyonun habercisidir.

 

 

Teknik Tavsiye

 

 

Köpürme sorununu çözmek için sisteme dışarıdan "köpük kesici" eklemek genellikle geçici bir çözümdür. Kalıcı çözüm için yağın laboratuvar analizine gönderilmesi ve kirlilik (su veya kimyasal karışım) olup olmadığının belirlenmesi şarttır.

 

 

Plastik enjeksiyon ve hidrolik presler, bu tür "köpürme" sorunlarının en maliyetli sonuçlar doğurduğu makinelerdir.

 

 

 

 

 

4. Sektörel Analiz: Plastik Enjeksiyon ve Hidrolik Preslerde Köpürme Riski

 

 

Köpürme sorunu her makinede aynı sonucu vermez. Endüstride en çok kullanılan bu iki grupta durum şöyledir:

 

 

A. Plastik Enjeksiyon Makineleri: "Hatalı Baskı ve Çapaklanma"

 

 

Plastik enjeksiyonda hidrolik sistem; kalıbın kapanması, yüksek basınçla malzemenin basılması ve itici sistemden sorumludur.

 

 

•Köpürme Sorunu: Yağdaki hava, sistemin "süngerimsi" (spongy) davranmasına neden olur. Bu da kalıbın tam kapanmamasına, enjeksiyon hızının dalgalanmasına ve sonuç olarak eksik baskı (short shot) veya yüzey bozukluklarına yol açar.

 

 

•Kritik Bileşen: Servo valfler. Hava kabarcıkları bu hassas valflerde mikro patlamalar yaparak valfin çalışma ömrünü %50 oranında kısaltabilir.

 

 

B. Hidrolik Presler: "Yavaş Döngü ve Yanık İzleri"

 

 

Özellikle derin çekme ve form verme preslerinde tonajın stabil kalması şarttır.

 

 

•Köpürme Sorunu: Hava sıkıştırılabilir bir maddedir. Pres basma (downstroke) aşamasındayken yağın içindeki hava sıkışır, bu da presin hedef tonaja geç ulaşmasına veya baskı sırasında titremeye neden olur.

 

 

•Diesel Etkisi: Hava kabarcıkları yüksek basınç altında aniden ısınarak patlar (mikro dizelleşme). Bu durum yağın simsiyah olmasına ve sistemdeki contaların "yanarak" sızdırmazlık özelliğini yitirmesine sebep olur.

 

 

Kontrol Listesi;

 

 

Enjeksiyon Grubu: Kalıplama sırasında alışılmadık bir uğultu (vızıltı) var mı?

 

 

1.Pres Grubu: Koç (ram) aşağı inerken sarsıntı veya duraksama yaşıyor mu?

 

 

2.Yağ Sıcaklığı: Sistem normalden 10-15°C daha mı sıcak çalışıyor? (Hava ısı yalıtkanıdır, soğutmayı engeller).

 

 

 

 

 

DOĞRU HİDROLİK SİSTEM YAĞI SEÇİMİ İÇİN BİZİM İLE İLETİŞİME GEÇİN!